اربع 05 فيبروري 2014ع
طالبان ڪراچي شهر جي سياست کي ئي تبديل ڪري ڇڏيو آهي. عام چونڊن کان پهرين طالبان قيادت طرفان آيل ”خط“ کان پوءِ ڪراچيءَ جي پشتون علائقن ۾ صورتحال تبديل ٿيڻ شروع ٿي وئي ۽ عوامي نيشنل پارٽي انتهاپسندن جي نشاني تي اچي وئي هئي. ان خط ۾ محسود قبيلي کي تحريڪ انصاف جي مدد ڪرڻ جي هدايت ڪئي وئي هئي. ان کان پهرين به 2012ع ۾ اهڙي صورتحال پيدا ٿي هئي، جو عوامي نيشنل پارٽيءَ ڪراچي ۾ پنهنجون آفيسون بند ڪرڻ شروع ڪري ڇڏيون هيون ۽ پشتون آباديءَ ۾ سندن ڪوبه جهنڊو نظر نه ٿي آيو. ان دوران عوامي نيشنل پارٽيءَ جي تمام گهڻن ڪارڪنن کي قتل پڻ ڪيو ويو. عام چونڊن دوران عوامي نيشنل پارٽيءَ جي اميدوار صادق زمان خٽڪ کي قتل ڪيو ويو. هڪ ٻئي حملي ۾ صوبائي اسيمبليءَ جي اميدوار بشير جان محفوظ رهيو. ايتري حد تائين جو چونڊن واري ڏينهن لانڍيءَ ۾ عوامي نيشنل پارٽيءَ جي اميدوار امان الله محسود تي حملي جي ڪوشش ڪئي وئي. چونڊ مهم دوران پاڪستان پيپلز پارٽي، متحده قومي موومينٽ کي نشانو بنايو ويو، جڏهن ته جماعت اسلامي، جمعيت علماءِ اسلام (ف) ۽ تحريڪ انصاف بنا ڪنهن خوف خطري جي چونڊ مهم هلائي. ان دهشت جي فضا ۾ عوامي نيشنل پارٽي نه صرف صوبائي اسيمبلي پر پشتون علائقن مان پڻ آئوٽ ٿي وئي. ڪراچيءَ جي ڪيترن ئي علائقن ۾ طالبان سزا ۽ جزا جو نظام به قائم ڪري ورتو آهي، جتي ذاتي تڪرارن، ملڪيت، زمين ۽ ڏيتي ليتيءَ جي معاملن جا فيصلا ڪيا ويندا آهن. اهڙي ئي هڪ فيصلي ۾ هڪ شخص کي سرعام ڦٽڪا به هنيا ويا هئا.
افغان طالبان ۽ پاڪستاني طالبان جي وچ ۾ روايتي ويجها لاڳاپا آهن، اهي افغانستان ۾ هجن يا ڏکڻ وزيرستان يا وري ڪراچي ۾، اهڙي ريت فرقيواراڻه شدت پسند گروهه به طالبان جا نظرياتي ساٿي آهن، جن جون ڪيتريون ئي ڪارروايون پڻ گڏيل نموني سان ٿينديون آهن. پوليس مطابق، عباس ٽائون بم ڌماڪي ۽ چوڌري اسلم تي حملي ۾ هڪ ئي گروهه ملوث آهي، پر هڪ واقعي جي ذميواري لشڪر جهنگوي، جڏهن ته ٻئي واقعي جي ذميواري بندش پيل تحريڪ طالبان قبول ڪئي هئي. پاڪستان ٺهڻ کانپوءِ هتي ايندڙ آبادي گهڻي ڀاڱي هڪ مسلڪ سان تعلق رکندي هئي، پر پوءِ خيبر پختونخوا ۽ پنجاب مان جيڪا آبادي آئي، ان ۾ اڪثريت جو تعلق ٻئي مسلڪ سان آهي، جنهن جي ڪري شهر ۾ فرقيواراڻي ڇڪتاڻ وڌي آهي، ان ڇڪتاڻ جو هڪ سبب معاشي بدحالي پڻ ٿي سگهي ٿو.
ٻه ڪروڙ آباديءَ واري ڪراچي شهر جي لڳ ڀڳ 50 سيڪڙو آبادي اهڙن علائقن ۾ يا ان جي ڀر پاسي ۾ رهندي آهي، جتي طالبان جو اثر موجود آهي. انهن علائقن ۾ رينجرز ۽ پوليس وارا وڃڻ کان لنوائين ٿا. حد ته اها آهي جو اهڙن علائقن ۾ پوليو ويڪسين پياري نه ٿي سگهجي. سپريم ڪورٽ ۾ خود ڪسٽم اينٽيليجنس، ڪوسٽ گارڊ ۽ ايف بي آر اها تصديق ڪري چڪيون آهن ته جن علائقن ۾ اسمگلنگ جو سامان ۽ هٿيار وڪرو ٿي رهيا آهن، اتي انتهاپسند تنظيمون موجود آهن، ۽ اتي ڪارروائي ڪرڻ مشڪل آهي.
ڪراچي پوليس به تحريڪ طالبان جي نشاني تي آهي، ته جيئن پوليس کي ايترو ته ڊيڄاريو وڃي جو اها انهن علائقن ۾ داخل نه ٿئي، جتي طالبان جو قبضو ۽ اثر آهي. ڏيڍ سال اڳ جڏهن گلشن بونير ۾ ٻن پوليو رضاڪارن کي نشانو بڻايو ويو هو ته ٻئي ڏينهن پوليس سان گڏ منهنجو پڻ وڃڻ اتي ٿيو هو ۽ اهو احساس واضح هو ته ڄڻ هتي پوليس پهريون ڀيرو آئي هجي. گذريل هڪ سال ۾ ڪراچي ۾ 200 پوليس آفيسر ۽ اهلڪار قتل ڪيا ويا آهن، ڪيترائي پوليس آفيسر اڃان تائين انهن انتهاپسندن جي هِٽ لسٽ تي آهن، جنهن کانپوءِ هاڻي پوليس انتهائي محتاط ٿي وئي آهي. شايد اهو ئي سبب آهي جو ڪراچيءَ ۾ رينجرس کي ڪارروائيءَ جا اختيار ڏنا ويا آهن پر رياست جي رِٽ بحال ڪرڻ يا قانون لاڳو ڪرڻ وارن ادارن کي اڃان تائين ڪاميابي حاصل ٿي نه سگهي آهي.
طالبان ۾ گروهه بندي:
تحريڪ طالبان جو سربراهه پنهنجي مرضيءَ سان ڪراچي لاءِ امير مقرر ڪندو آهي، جنهن جو هڪ وڏو سبب معاشي مفاد آهن. ولي الرحمان جي ڊرون حملي ۾ مارجڻ کانپوءِ حڪيم الله محسود کي تحريڪ طالبان جو سربراهه مقرر ڪيو ويو، جنهن کانپوءِ ڪراچيءَ جي ڪيترن ئي علائقن ۾ پنهنجو قبضو رکڻ جي لاءِ حڪيم الله ۽ ولي الرحمان گروپن ۾ ڪيتري ئي عرصي تائين جنگ هلندي رهي، جنهن ۾ هڪ ٻئي جي ماڻهن کي نشانو بنايو ويو. اهڙا واقعا گهڻي ڀاڱي لانڍي ۽ منگهي پير ۾ پيش آيا. اهي ڪي نظرياتي اختلاف نه هئا پر ڀتي جي وصوليءَ تي اختيارن جي جنگ هئي.
ان سڄي صورتحال ۾ پاڪستان حڪومت جيڪڏهن طالبان خلاف هڪ ڀيرو وري ڳالهين جي ناڪاميءَ جي صورت ۾ قبائلي علائقن ۾ آپريشن جو فيصلو ڪري ٿي ۽ اتان ماڻهن جي لڏ پلاڻ ٿئي ٿي ته انهن جو رخ هن ڀيري ڪيڏانهن هوندو؟ ظاهر آهي ته اهي ڪراچيءَ ڏانهن ئي ڀاڄ کائيندا، ڇو ته پاڪستان جي قيام کان وٺي پنجاب هر اهڙي ذميواريءَ کي اڳتي ڌڪيندو رهيو آهي. وسيلن جي کوٽ ۽ مسئلن ۾ جڪڙيل ڪراچي شهر ڇا آئينده اهڙن ”ناپسنديده مهمانن“ جي آجيان ڪندو؟ ان امڪاني آپريشن ۾ جيڪو جاني نقصان ٿيندو، ڇا ڪراچيءَ ۾ موجود انهن ماڻهن جا رشتيدار، قبيلا ۽ گروهه خاموش تماشائي بڻجي ويندا يا ان جو ڪو شديد رد عمل ٿيندو؟
No comments:
Post a Comment